Page 34 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 34
บทที่ 3
ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
1. ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
ในการขุดค้นแหล่งโบราณคดียุคประวัติศาสตร์โดยทั่ว ๆ ไปนั้นข้อมูลส่วนใหญ่จะเป็น
โบราณวัตถุประเภทภาชนะดินเผา แม้จะเป็นชิ้นส่วนแตกหักก็จัดเป็นหลักฐานสำคัญ ที่สามารถให้
ข้อมูลเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่ และวัฒนธรรมของชุมชนในอดีต เนื่องจากภาชนะดินเผาเป็น
หลักฐานที่คงทนในขณะที่หลักฐานอื่น ๆ สูญสลายไปก่อน นักโบราณคดีจึงจำเป็นต้องใช้หลักฐาน
ประเภทภาชนะดินเผาเหล่านี้มาช่วยเพื่อให้ทราบเรื่องราวเกี่ยวกับชุมชนในอดีตไว้ อย่างไรก็ตาม
นักโบราณคดีย่อมตระหนักดีว่าภาชนะดินเผาเหล่านี้เป็นเพียงเครื่องใช้ประเภทหนึ่งในหลายประเภทที่
มนุษย์ในอดีตนำมาใช้ในชีวิตประจำวันเท่านั้น หากแต่เครื่องใช้ประเภทอื่นไม่สามารถคงสภาพอยู่ให้
ศึกษาได้ ดังนั้นภาชนะดินเผาที่ขุดได้นี้แม้จะให้ความกระจ่างเกี่ยวกับชุมชนเจ้าของภาชนะเหล่านั้นได้
เพียงบางเรื่องก็จัดว่าเป็นโบราณวัตถุที่สำคัญที่ต้องนำมาศึกษาวิเคราะห์ เนื่องจากเป็นหลักฐาน
ประเภทเดียวที่นักโบราณคดียุคประวัติศาสตร์จะหาได้ง่ายที่สุดและมากที่สุด มากกว่าหลักฐานอื่น ๆ
ทุกประเภท
การสำรวจขุดค้นแหล่งโบราณคดีสมัยทวารวดีซึ่งจัดเป็นแหล่งโบราณคดียุคประวัติศาสตร์
ตอนต้นของประเทศไทยนั้น ได้พบภาชนะดินเผาจำนวนมากในบริเวณที่อยู่อาศัยของชุมชนทุกแห่ง
แต่ที่มีการขุดค้นและเก็บข้อมูลอย่างละเอียดแล้วก็มีที่เมืองโบราณจันเสน จังหวัดนครสวรรค์
เมืองโบราณบ้านคูเมือง จังหวัดสิงห์บุรี เมืองโบราณบ้านคูบัว จังหวัดราชบุรี และเมืองนครปฐม
โบราณ จังหวัดนครปฐม
จากการศึกษาภาชนะดินเผาที่ได้จากการสำรวจและขุดค้นแหล่งโบราณคดีสมัยทวารวดีดังที่
กล่าวมาทั้งหมดได้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี พอสรุปได้ดังนี้
ภาชนะดินเผาที่ได้จากการสำรวจและขุดค้นแหล่งโบราณสมัยทวารวดีทุกแห่ง ตามที่กล่าว
มาแล้วนั้นอาจแบ่งออกได้ตามลักษณะการใช้งานเป็น 2 กลุ่มใหญ่ด้วยกันคือ
1. กลุ่มภาชนะที่ใช้ในชีวิตประจำวัน (Wares for Daily Life)
2. กลุ่มภาชนะที่ใช้ในโอกาสพิเศษ หรือใช้ในกิจพิธีทางศาสนา (Wares for Special
Occasion or Religious Ceremonies)
กลุ่มภาชนะที่ใช้ในชีวิตประจำวัน กลุ่มนี้จะพบมากโดยทั่วไปส่วนใหญ่เป็นภาชนะประเภท
เครื่องครัว (Kitchen Wares) หม้อมีสัน หม้อก้นกลม ไห ขนาดเล็กและใหญ่ ชาม ขนาดต่าง ๆ
