Page 38 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 38
บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 23
เผาภาชนะจะจับตัวแข็งเนื่องจากได้รับความร้อนเท่ากับภาชนะและปรากฏเป็นลานดินเผาที่มีเนื้อ
แน่นและมีสีเป็นสีดินสุก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสีแดงอมส้ม จากการขุดค้นแหล่งโบราณคดีสมัยทวารวดี
แหล่งต่าง ๆ ดังที่กล่าวมาแล้ว ก็ได้พบลานดินเผาแบบนี้หลายแห่งด้วยกัน จึงเป็นหลักฐานยืนยันว่า
ชุมชนทวารวดียังคงเผาภาชนะบนลานดินกลางแจ้งยังไม่มีเตาเผาที่ควบคุมอุณหภูมิได้
การเผากลางแจ้งโดยไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้นี้มีผลต่อสีผิวของภาชนะด้วย ดังปรากฏ
ว่าสีผิวภาชนะสมัยทวารวดีมีสีผิวต่าง ๆ กันคือ มีสีตั้งแต่สีแดง น้ำตาลอ่อน น้ำตาลแก่ ไปจนถึงสีเทา
อ่อน และเทาแก่ สีที่แตกต่างกันนี้ส่วนหนึ่งจะเป็นผลจากการเผาโดยขึ้นอยู่กับอุณหภูมิการเผา
ิ
ี
ระยะเวลาของการเผาและบรรยากาศตอนเผา ถ้าเผาในอณหภูมิที่สม่ำเสมอ และมีออกซเจนเพยงพอ
ุ
จะได้ภาชนะที่มีสีสดใสตลอดใบ แต่ถ้ามีออกซิเจนไม่เพียงพอจะได้ภาชนะสีคล้ำ และถ้าเผาใน
ระยะเวลาที่สั้นเกินไปไส้กลางภาชนะจะไม่สุก ทั้งนี้สีภาชนะก็ขึ้นอยู่กับส่วนผสมของดินที่นำมาทำ
ภาชนะด้วย ถ้าดินมีส่วนผสมของถ่านมาก (Carbonaceous matter) จะได้ภาชนะสีเทา แต่ถ้ามี
ส่วนผสมของเหล็กมาก (Iron oxide) จะได้ภาชนะสีแดง
สำหรับภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี ซึ่งผลิตจากดินธรรมชาติที่หาได้โดยทั่วไป และดินบริเวณ
ที่ราบลุ่มภาคกลางของไทยนี้ส่วนใหญ่เป็นดินที่มีส่วนผสมของเหล็กและถ่านมาก ดังนั้นภาชนะดินเผา
สมัยทวารวดีจึงออกสีแดง น้ำตาล หรือเทาเป็นส่วนใหญ่ ถ้าเผาในอุณหภูมิคงที่จะได้สีแดงตลอดใบ
ถ้าออกซิเจนไม่เพียงพอจะได้สีเทาหรือสีน้ำตาล (แล้วแต่ส่วนผสมของเหล็กหรือถ่านจะมากกว่ากัน)
และถ้าเป็นภาชนะที่ค่อนข้างหนาและเผาไม่สุกจะได้ภาชนะที่มีไส้กลางสีดำ เทาอ่อน หรือเทาแก่
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ผาสุข อินทราวุธ
