Page 21 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 21
บทที่ 1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผา | 6
ิ
ใช้อยู่ก่อน ก็แสดงว่าชุมชนนั้นได้รับอทธิพลวัฒนธรรมจากชุมชนอื่นและได้นำมาใช้ในการผลิตภาชนะ
ดินเผาของตนเอง แต่การเลียนแบบนั้นอาจจะเลียนแบบเฉพาะรูปแบบและลวดลายแต่ยังคงใช้เทคนิค
ที่เคยใช้อยู่แล้วก็เป็นได้ หรืออาจจะเลียนแบบด้านเทคนิคการผลิตแต่ยังคงรักษารูปแบบและลวดลาย
ิ
เดิมอยู่ก็เป็นได้ และบางครั้งครั้งอทธิพลทางวัฒนธรรมจะปรากฏหลักฐานความเปลี่ยนแปลงด้านการ
ผลิตภาชนะดินเผาน้อยมาก อาจจะมีบางรูปแบบเพิ่มขึ้น หรือบางลวดลายปรากฏขึ้นใหม่เท่านั้น
เนื่องจากชุมชนที่รับวัฒนธรรมอื่นมายังไม่ประสงค์จะเปลี่ยนแปลงภาชนะใช้สอยของตนจากเดิมที่เคย
ใช้อยู่ โดยเฉพาะภาชนะประเภทเครื่องครัวซึ่งมักจะไม่เปลี่ยนแปลงหรือเปลี่ยนน้อยมาก
อิทธิพลศาสนาอาจให้ผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงทางรูปแบบภาชนะประเภทที่ใช้ในกิจพิธีทาง
ศาสนา แต่บางชุมชนอาจจะยังคงใช้ภาชนะแบบเดิมอยู่ก็มี ยิ่งในกรณีที่ถูกชุมชนอื่นยึดครอง
แม้จะปรากฏรูปแบบภาชนะของผู้ยึดครองอยู่ด้วย แต่ภาชนะพื้นเมืองอาจจะยังรักษารูปแบบลวดลาย
ตกแต่ง และเทคนิคการผลิตของตนเองไว้ได้ ดังนั้นในการศึกษาความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมของ
ชุมชนโดยใช้ข้อมูลด้านภาชนะดินเผาก็อาจได้ความกระจ่างบ้างเป็นบางส่วนแต่ไม่ทั้งหมด เนื่องจากมี
ตัวแปรมากมายที่ต้องคำนึงถึง
ุ
4. ด้านเศรษฐกิจของชมชน
ภาชนะดินเผาที่ได้จากการขุดค้นจากแหล่งชุมชนโบราณอาจให้ความกระจ่าง
ด้านความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของชุมชนต่าง ๆ ที่ร่วมสมัยกันได้ด้วยวิธีการศึกษาหาร่องรอยการ
ค้าขายแลกเปลี่ยนภาชนะดินเผารูปแบบต่าง ๆ ซึ่งผลิตขึ้นด้วยเทคนิคต่างกัน และปัญหาสำคัญที่
จะต้องหาคำตอบได้ยากก็คือปัญหาที่ว่าภาชนะเหล่านั้นแพร่กระจายไปได้อย่างไร พวกช่างปั้นนำไป
ขายเองหรือมีพ่อค้าคนกลางมาซื้อจากแหล่งผลิตไปขายต่ออีกทีหนึ่ง ภาชนะรูปแบบใด และภาชนะ
ประเภทใดจะเป็นที่นิยมของชุมชน แบบที่มีลวดลายตกแต่งงดงามหรือแบบเรียบ ๆ ธรรมดา ซึ่งจาก
หลักฐานที่พบปรากฏว่าไม่เพียงแต่ภาชนะสวยงามเท่านั้นที่เป็นที่ต้องการของชุมชนและมีการซื้อขาย
กันในชุมชนที่ห่างไกล หากแต่ภาชนะธรรมดาเรียบง่ายที่ใช้ประโยชน์ได้ดีก็จัดเป็นสินค้าสำคัญเช่นกัน
แต่ที่น่าสังเกตคือภาชนะที่ผลิตขึ้นเพื่อใช้ในกิจพิธีทางศาสนามักจะไม่มีการซื้อขายกัน
ึ
เทคนิคการผลิตภาชนะจะบ่งบอกถงแหล่งผลิตที่แตกต่างกันได้ เป็นต้นว่าภาชนะรูปแบบหนึ่ง
ี
มีเทคนิคการผลิตที่แตกต่างไปจากภาชนะอกแบบหนึ่งอย่างเห็นได้ชัด ย่อมแสดงว่าภาชนะ 2 แบบนั้น
มาจากแหล่งผลิตที่แตกต่างกัน และถ้าพบว่าแบบใดมีการแพร่กระจายไปในบริเวณกว้างขวางมาก
เท่าใด แสดงว่าภาชนะแบบนั้นได้รับความนิยมมากและคงจะผลิตเพื่อการค้าตามความต้องการของ
ชุมชนหลาย ๆ ชุมชน มิใช่ผลิตเพียงเพอใช้ในครัวเรือนของชุมชนย่อยเพียงบางชุมชนเท่านั้น และบาง
ื่
ื่
ื่
แบบก็ผลิตขึ้นเพอการค้าขายโดยเฉพาะซึ่งการค้าขายระหว่างชุมชนหนึ่งใดกับชุมชนอน ๆ ย่อมแสดง
ถึงความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนนั้นๆ และแสดงถึงความเจริญด้านเทคนิคการผลิตซึ่งอยู่ในระดับ
มาตรฐานพอเพียงที่จะผลิตเป็นสินค้าเพื่อให้บริการแก่ชุมชนทั่วไปในบริเวณใกล้เคียงและชุมชนที่
ห่างไกลด้วย
ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
