Page 18 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 18
บทที่ 1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผา | 3
Hard Porcelain เผาในอุณหภูมิที่สูงกว่าแบบแรก คือ ในเผาในอุณหภูมิประมาณ 1,310 – 1,431
องศาเซลเซียส ประเภทนี้มีความแข็งแกร่งเป็นพิเศษ นิยมนำไปเป็นผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องมือ
เครื่องใช้ ฉนวนไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น หัวเทียนเครื่องยนต์ ภาชนะทดลองทางเคมี เป็นต้น
2. บทบาทของภาชนะดินเผาในงานโบราณคดี
ภาชนะดินเผาเป็นโบราณวัตถุประเภทหนึ่งในหลาย ๆ ประเภท ที่ได้จากการขุดค้นแหล่ง
โบราณคดีทั่วไป บางครั้งนักโบราณคดีจะถูกกล่าวหาว่าให้ความสนใจกับโบราณวัตถุประเภท
เครื่องปั้นดินเผามากเกินไป จนมองข้ามความสำคัญของหลักฐานอน ๆ เสียหมด เนื่องจากภาชนะดินเผา
ื่
เหล่านี้มีรูปแบบต่าง ๆ ที่น่าสนใจ และประการสำคัญ คือ เป็นโบราณวัตถุที่คงทนอยู่ แม้จะแตกหักไป
ก็ยังพอจะนำมาศึกษารูปทรงและลวดลายต่าง ๆ ได้ แต่นักโบราณคดีจะต้องไม่ลืมว่าภาชนะดินเผา
เหล่านั้นเป็นเพียงเครื่องใช้ประเภทหนึ่งในหลาย ๆ ประเภทที่มนุษย์นำมาใช้ในชีวิตประจำวันเท่านั้น
นอกจากภาชนะดินเผาเหล่านี้แล้ว มนุษย์ยังต้องใช้เครื่องใช้อื่น ๆ อีกซึ่งอาจจะไม่คงสภาพอยู่ให้
นักโบราณคดีได้เห็นในปัจจุบันได้ ดังนั้นความสำคัญของภาชนะดินเผาที่ยังคงสภาพอยู่จึงเป็นเพียง
ื่
หลักฐานประเภทหนึ่งที่ยังคงเหลืออยู่ในขณะที่หลักฐานอน ๆ สูญสลายไปก่อน ภาชนะดินเผาจึงบอก
เรื่องราวในอดีตได้เพียงบางอย่างเท่านั้น
จุดมุ่งหมายสำคัญในการศึกษาและวิเคราะห์ภาชนะดินเผาก็คือ เพื่อให้ทราบถึงสภาพชีวิต
ความเป็นอยู่และวัฒนธรรมของชุมชนเจ้าของภาชนะเหล่านั้น ถ้าเป็นชุมชนที่มีวัฒนธรรมต่อเนื่องมา
ช้านานจะสังเกตได้จากรูปแบบภาชนะที่มีแบบเฉพาะของตนเอง ถ้าเทคนิคและรูปแบบภาชนะของ
ชุมชนหนึ่งใดคงเส้นคงวาหรือมีการเปลี่ยนแปลงไปบ้างแต่เพียงเล็กน้อยก็อาจจะสะท้อนถึงระยะเวลา
อันยาวนานของการอยู่อาศัยของชุมชนในแหล่งนั้น และเทคโนโลยีของชุมชนนั้น ๆ ด้วย ส่วนใหญ่จะ
พบว่าการเปลี่ยนแปลงด้านรูปแบบมากกว่าที่จะเปลี่ยนแปลงด้านเทคนิค และโดยทั่วไปนักโบราณคดี
มักจะสรุปผลการวิเคราะห์ข้อมูลประเภทภาชนะดินเผาไว้ว่า การใช้รูปแบบภาชนะดินเผาเดิม
ติดต่อกันแสดงว่าชุมชนนั้น ๆ อาศัยอยู่ที่เดิมติดต่อกันมาโดยไม่เคลื่อนย้าย แต่ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง
รูปแบบทันทีทันใดแสดงว่ามีการโยกย้าย ความเหมือนหรือความคล้ายคลึงกันของรูปแบบภาชนะของ
ชุมชนหนึ่งกับอีกหลาย ๆ ชุมชน แสดงความสัมพนธ์ด้านวัฒนธรรมระหว่างชุมชนเหล่านั้น และเมื่อมี
ั
ภาชนะดินเผาที่มีรูปทรงและเทคนิคที่แตกต่างไปจากเดิมปรากฏขึ้นมาและวิเคราะห์ได้ว่าเป็นของ
แปลกปลอมมาจากที่อื่น ก็ติดตามได้ว่ามีชุมชนในวัฒนธรรมอื่นเจริญรุ่งเรืองอยู่ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น
และคงมีการติดต่อค้าขายกันกับชุมชนต่างวัฒนธรรมที่รุ่งเรืองอยู่ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น แต่การที่จะ
จัดว่าภาชนะประเภทใดหรือชิ้นใดเป็นของแปลกปลอมหรือมาจากที่อื่นต้องระวังเป็นพิเศษ เนื่องจาก
มีความผิดพลาดเกิดขึ้นได้ง่ายมาก เพราะภาชนะดังกล่าวอาจจะเป็นภาชนะพื้นเมืองที่ผลิตขึ้น
เพื่อทดลองใช้แต่ไม่ได้รับความนิยมก็เป็นได้ หรืออาจจะเกิดความผิดพลาดของกระบวนการผลิตทำให้
็
ื่
ได้ภาชนะดินเผาที่มีเนื้อและสีที่ผิดแปลกไปจากภาชนะอน ๆ ในกลุ่มกเป็นได้ หรือบางทีเป็นภาชนะที่
ผลิตขึ้นในโอกาสพิเศษ เพื่อใช้ในกิจพิธีทางศาสนาหรือเพอใช้ในโอกาสสำคัญของชนชั้นสูง ซึ่งภาชนะ
ื่
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ผาสุข อินทราวุธ
