Page 16 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth

บทที่ 1

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผา

เครื่องปั้นดินเผาตามความหมายโดยทั่วไป หมายถึง ผลิตภัณฑ์นานาชนิดที่ทำจากดินและหิน

โดยผ่านกรรมวิธีการเผา (Firing process) ทำให้มีความแข็งแกร่ง และอาจกล่าวได้ว่า

เครื่องปั้นดินเผาเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำจากอนินทรีย์สาร อโลหะ (Inorganic Non-metallic materials)
นั่นคือ พวกแร่ธาตุดินและหินต่าง ๆ

กรีกโบราณเรียกเครื่องปั้นดินเผาว่า “เครามอส” (KERAMOS) แปลว่าสิ่งที่ถูกเผา (Burnt-
stuff) และมีความหมายตรงกับภาษาอังกฤษว่า “เซรามิกส์” (CERAMICS) จากความหมายและ

คุณสมบัติดังกล่าว ผลิตภัณฑ์เซรามิกส์จึงมีความหมายรวมไปถึงผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น อุตสาหกรรม

การทำแก้ว (Glass) ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมโลหะเคลือบ (Enamel) ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมการทำ
ซีเมนต์ ปูนขาว ปูนพลาสเตอร์ (Cement, Lime, Plaster) เป็นต้น

1. ประเภทของเครื่องปั้นดินเผา

ผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาอาจแบ่งออกได้ตามลักษณะของเนื้อดิน และอุณหภูมิที่ใช้เผาเป็น

3 ชนิด ด้วยกันดังนี้
1. ผลิตภัณฑ์ชนิดเอิทเทนแวร์ (Earthenware)

2. ผลิตภัณฑ์ชนิดสโตนแวร์ (Stoneware)
3. ผลิตภัณฑ์ชนิดปอร์ซเลน (Porcelain)

1. ผลิตภัณฑ์ประเภทเอิทเทนแวร์ (Earthenware)

ผลิตภัณฑ์ประเภทนี้ มีเนื้อหยาบและค่อนข้างหนาและมีความพรุนค่อนข้างมาก (Porous)

เผาในอุณหภูมิต่ำไม่เกิน 1,100 องศาเซลเซียส เวลาเคาะมีเสียงทึบ ๆ ไม่กังวาน มีสีผิวออกสีแดง
น้ำตาลอ่อน เทาอ่อน เทาเข้ม สีครีม (สีของภาชนะขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของดิน บรรยากาศตอนเผา

อุณหภูมิที่เผา และระยะเวลาของการเผา ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นหลังจากเผาแล้วด้วย)

ผลิตภัณฑ์ประเภทเอิทเทนแวร์นี้มีทั้งชนิดที่ไม่เคลือบผิวและชนิดที่เคลือบผิว
เนื้อดินปั้นประเภทเอิทเทนแวร์ส่วนมากเตรียมจากดินเหนียวธรรมดาทั่วไป โดยจะนิยมใช้ดิน

ในท้องถิ่นซึ่งจะมีสีน้ำตาลเข้มหรือสีเทาแก่ เมื่อนำไปปั้นต้องผสมกับทรายหรือดินเชื้อ (Grog) เพื่อทำ

ให้เกิดความพรุนตัวไม่แตกง่าย ดินเหนียวสำหรับปั้นผลิตภัณฑ์ประเภทเอิทเทนแวร์นี้ มีอยู่ทั่วไป