Page 120 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth

บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 105

นอกจากจะใช้เป็นลายตกแต่งภาชนะดินเผาสมัยทวารวดีแล้ว ลายรูป

บุคคลและสัตว์ในกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้าคั่นด้วยลายจุดไข่ปลาในแนวตั้งนี้ยังเป็น
ลายนิยมใช้ในการตกแต่งฐานโบราณสถานสมัยทวารวดีเช่นเดียวกัน ดังปรากฏ

86
ฐานเจดีย์จุลประโทน และเจดีย์ที่วัดใหญ่ จังหวัดนครปฐม เป็นต้น

2.5 การตกแต่งด้วยลายเขียนสี (Painting Design)
การตกแต่งด้วยการเขียนสีเป็นเทคนิคการตกแต่งอีกแบบหนึ่งที่พบมากในภาชนะดิน

เผาสมัยทวารวดี มีทั้งแบบเขียนสีเป็นลายตกแต่ง (Decoration with a pigment) และทั้งแบบ
เคลือบน้ำดินบริเวณผิวนอกบางส่วนหรือทั้งหมดเพอให้เกิดสีสดใสขึ้น (Slip painting) ซึ่งส่วนใหญ่จะ
ื่
ใช้ทั้ง 2 เทคนิคคือเคลือบน้ำดินก่อนแล้วเขียนสีทับลงไปแล้วจึงนำไปเผา แต่การเขียนสีบนเนื้อภาชนะ
ธรรมดาโดยที่ไม่ต้องการเคลือบน้ำดินก่อนก็นิยมมากเช่นกัน สีที่นิยมใช้คือสีขาวและสีแดงโดยจะ
เขียนเป็นเส้นแนวนอนขนานไปกับปากภาชนะบริเวณปาก ไหล่ของภาชนะ เป็นเส้นขนานกันตั้งแต่

2 เส้นขึ้นไป (Horizontal stripes) (ดูรูปที่ 8, รูปที่ 12, รูปที่ 22 ลายเส้นที่ 5)
2.5.1 สีขาว
- เส้นสีขาวคู่ขนานคู่เดียวหรือหลายคู่บนพื้นสลิปสีน้ำตาลไหม้

- เส้นสีขาวคู่ขนานคู่เดียวหรือหลายคู่บนพื้นสลิปสีดำ
- เส้นสีขาวคู่ขนานสองคู่คั่นด้วยแถวจุดประรูปสามเหลี่ยมสีขาวบนพื้นสลิป
สีน้ำตาลไหม้

- เส้นสีขาวเป็นเส้นคู่หรือคี่ (3 เส้น) บนพื้นสลิปสีแดง
- เส้นสีขาวเป็นเส้นคู่หรือคี่ (3 เส้น) บนพื้นสลิปสีเทาเข้ม บางครั้งมีการเซาะ

ร่องก่อนแล้วเขียนสีในร่อง
2.5.2 สีแดง
- เส้นสีแดงคู่ขนานคู่เดียวหรือหลายคู่บนพื้นผิวภาชนะสีส้ม

- เส้นสีแดงคู่ขนานคู่เดียวหรือหลายคู่บนพื้นผิวภาชนะสีแดง
- เส้นเดียวสีแดงบนพื้นผิวภาชนะสีส้ม
- เส้นเดียวสีแดงบนพื้นผิวภาชนะสีแดง

- เส้นสีแดง 5 - 7 เส้นบนพื้นผิวภาชนะสีส้ม
- ลายดวงอาทิตย์สีแดงอยู่ระหว่างเส้นสีแดงคู่ขนานบนพื้นภาชนะสีส้ม
- ลายแถวฟันปลาขนานกัน 2 แถวบนพื้นสลิปสีน้ำตาลไหม้

2.5.3 ลายสีขาวสลับแดง

- เส้นสีแดงสลับขาว 3 - 5 เส้น

86 Boeles, J.J., “The King of Sri Dvaravati and His Regalia,” 100 – 102.

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ผาสุข อินทราวุธ