Page 119 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth

บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 104

จึงอาจสรุปได้ว่าอินเดียได้รับเทคนิคการตกแต่งภาชนะดินเผาด้วยลาย

ประทับนี้มาจากโรมัน และลวดลายที่ใช้ตกแต่งก็มีทั้งลวดลายที่เลียนแบบโรมัน
มาผสมกับลวดลายพื้นเมืองของอินเดียเอง เทคนิคการตกแต่งแบบนี้เป็นเทคนิค

ที่นิยมมากในอินเดียสมัยคุปตะและปาละและยังแพร่หลายออกไปในกลุ่ม

ประเทศที่รับอิทธิพลอารยธรรมอินเดียในช่วงนี้ด้วย
การตกแต่งภาชนะดินเผาด้วยลายประทับรูปสัญลักษณ์ต่าง ๆ ในกรอบ

สี่เหลี่ยมผืนผ้านี้ที่เก่าที่สุดที่ปรากฏนอกประเทศอินเดียนั้นได้แก่ชิ้นส่วนภาชนะ
84
ดินเผาที่พบในประเทศเมียนมาร์โดยได้จากการขุดค้นที่เมืองไบก์ถโน
(พุทธศตวรรษที่ 8 - 10) ซึ่งเป็นแหล่งวัฒนธรรมพยูของเมียนมาร์ได้พบลาย

ประทับรูปหอยสังข์ (Conch-shell) ศรีวัตสะ (Srivatsa) หม้อปูรณฆฏะ
(kalaśa pot or Pūrṇa-ghạta) วัชระ (Vajra) และสัญลักษณ์รูปสัตว์ก็มี ปลาคู่

(Twin-fish) กวาง (Deer) หงส์ (Hamsa or swan) และรูปบุคคลก็มีรูปบุคคล
เพศชายกำลังเต้นระบำ (Dancing figure) และรูปบุคคลนั่งมีฉัตรชั้นเดียวอยู่

ด้านข้างเยื้องไปข้างหลัง (A Seated man with an open umbrella)

นอกจากนี้ยังมีลายดอกไม้สี่กลีบด้วย ลายประทับในกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้านี้จะ
เรียงต่อกันเป็นแนวนอน โดยเว้นที่ว่างระหว่างกรอบแต่ละกรอบไว้ด้วย

และภายในกรอบจะตกแต่งด้วยลายแถวจุดไข่ปลาริมกรอบด้านใน และบางครั้ง

จะมีลายแถวใบโพธิ์ในแนวขนานประดับช่วงบนและช่วงล่างของแถวลาย
ประทับในกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ส่วนในดินแดนไทยได้ขุดพบชิ้นส่วนภาชนะดินเผาที่ตกแต่งด้วยลาย
ประทับสัญลักษณ์ต่าง ๆ จากแหล่งชุมชนโบราณสมัยทวารวดีในบริเวณภาค

กลางของประเทศไทย แต่ลายที่พบส่วนใหญ่จะเป็นรูปสัตว์ รูปบุคคลสลับด้วย

ลายก้านขด และลายดอกไม้ 4 - 8 กลีบ แต่ไม่พบลายที่เป็นสัญลักษณ์รูปมงคล
อื่น ๆ อย่างเช่น ศรีวัตสะ หอยสังข์ หรือหม้อปูรณฆฏะ แต่สัญลักษณ์เหล่านี้แม้

จะไม่ใช้ประดับภาชนะดินเผาสมัยทวารวดีในไทย แต่ก็พบเหรียญที่มีสัญลักษณ์
85
เหล่านี้ในบริเวณจังหวัดนครปฐม ด้วย

84 Khan, F.A., Mainamati: a preliminary report on the recent archaeological excavations in East
Pakistan (Dacca: Dept. of Archaeology, Ministry of Education & Information, Govt. of Pakistan, 1963), 31 – 34, 38.
85 Aung Thaw, U., Report on the excavations at Beikthano, 28 - 29, 45, 138 - 139, figs.71 – 72.

ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี