Page 115 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth

บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 100

ลายประทับเท่าที่ขุดพบจากเมืองโบราณสมัยทวารวดีต่าง ๆ เช่น เมืองจันเสน

จังหวัดนครสวรรค์ บ้านคูบัว จังหวัดสิงห์บุรี เมืองนครปฐมโบราณ จังหวัดนครปฐม อาจแบ่งออกได้
เป็นแบบต่าง ๆ ดังนี้

2.4.1 แบบท 1 ลายประทับรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าคั่นด้วยเส้นไข่ปลาแนวตั้ง (A single
ี่
horizontal register of rectangular stamped designs separated by vertical rows of
raised dots) ในกรอบแต่ละกรอบจะทำเป็นลายนูนเป็นรูปแบบต่าง ๆ สลับกันไป เป็นรูปบุคคล

รูปสัตว์และลายก้านขด เท่าที่ขุดพบแล้วมีดังนี้ :
1. ลายหงส์กางปีกเห็นด้านหน้าหรือด้านข้าง (Spreading winged swan

facing the front and swan in profile) (ดูรูปที่ 19 ลายเส้นที่ 30 หมายเลขที่ 1, 4)

2. ลายช้างเห็นด้านหน้าหรือด้านข้างและช้างยก 2 ขาหน้า (An elephant
facing the front or an elephant in profile and rampant elephant) (ดูรูปที่ 20 และลายเส้น

ที่ 30 หมายเลข 3, 5, 6)
3. คนขี่ม้า (Horse with rider) (ดูลายเส้นที่ 28 หมายเลข 2)

4. สิงห์เห็นด้านหน้าและด้านข้าง (Lion facing the front and lion in

profile) (ดูรูปที่ 58 และลายเส้นที่ 28 หมายเลข 1)
5. คนถืออาวุธกำลังวิ่งหรือนักรบ (Running hunter or warrior) (ดูรูปที่ 57

และดูลายเส้นที่ 27 หมายเลข 2)

6. ลายก้านขด (Scroll design) (ดูลายเส้นที่ 30 หมายเลขที่ 9)
7. บุคคลยืนเห็นด้านหน้า (Standing figure)

8. นกหรือไก่เห็นด้านข้าง (Bird or Hen in profile) (ดูรูปที่ 21 และลายเส้น
ที่ 30 หมายเลข 2)

9. คนเต้นระบำ (Dancer) (ดูรูปที่ 33)

10. ลายดอกไม้บาน 4 กลีบ หรือ 8 กลีบ (Rosette design) (ดูรูปที่ 16, รูปที่
17 และลายเส้นที่ 27 หมายเลขที่ 1 ลายเส้นที่ 29 หมายเลข 3 และลายเส้นที่ 30 หมายเลข 7 และ

10)
11. ลายดอกบัวตูม (Lotus Design) (ดูลายเส้นที่ 30 หมายเลข 8)

12. ลายกลีบบัว (Lotus petals design) (ดูรูปที่ 18 และลายเส้นที่ 29

หมายเลข 2) แต่น่าเสียดายที่ไม่เคยพบภาชนะที่ตกแต่งด้วยลายนี้ที่ค่อนข้างสมบูรณ์พอที่จะเห็นลาย
ทั้งใบได้ อย่างไรก็ตามจากการขุดค้นที่เมืองนครปฐมโบราณ ตำบลพระประโทน จังหวัดนครปฐม

และการขุดค้นที่บ้านคูเมือง อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี ได้พบชิ้นส่วนลายประทับแบบนี้หลายชิ้น

ซึ่งพอจะทราบได้ว่ามีลายอะไรบ้างที่ต่อเนื่องกันจนรอบใบ

ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี