Page 103 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 103
บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 88
วิธีที่ 2 กดรอยนิ้วมือลงบนเส้นนูน (fillets) ที่ประดับอยู่รอบคอภาชนะทำให้
ขาดเป็นช่วง ๆ (fillets impressed with finger marks) (ดูรูปที่ 31 และลายเส้นที่ 4 หมายเลข 1a)
วิธีที่ 3 ตกแต่งบริเวณคอภาชนะด้วยชิ้นส่วนดินขนาดเท่าปลายนิ้วมือที่นำมา
ปะติด (Applying) แล้วกดด้วยปลายนิ้วมือ (Finger-tipped design) เป็นแถวต่อเนื่องกันไปรอบคอ
ภาชนะ (ดูรูปที่ 7, รูปที่ 31 และลายเส้นที่ 2 หมายเลข 3d)
วิธีที่ 4 การตกแต่งบริเวณคอภาชนะด้วยชิ้นส่วนดินที่นำมาปะติด (Applying)
แล้วบิดเป็นลายคลื่น (ดูรูปที่ 31 และลายเส้นที่ 2 หมายเลข 3c)
เนื้อภาชนะ : มีตั้งแต่เนื้อค่อนข้างหยาบแต่แกร่งจนถึงเนื้อค่อนข้างละเอียด
ผิวภาชนะ : เรียบมีสีผิวสีส้มครีม และน้ำตาลแดง
รูปทรง : เป็นลายตกแต่งส่วนคอของภาชนะประเภทชามและอ่างเป็นส่วนใหญ่
ความแพร่หลาย : พบแพร่หลายบริเวณเมืองโบราณสมัยทวารวดีโดยทั่วไป แต่ลายที่ตกแต่งด้วยวิธี
ที่ 1 ดูเหมือนจะพบมากกว่าที่ตกแต่งด้วยวิธีที่ 2 และวิธีที่ 3, 4
2.2.2 แบบที่ 2 การตกแต่งบริเวณบ่าภาชนะด้วยลายกดด้วยเปลือกหอยโดยใช้
กาบหอยแครงและหอยโข่ง (Shell and snail impression) สำหรับลายกาบหอยแครงจะใช้
หอยแครงขนาดเล็กวางในแนวตั้งหรือแนวนอน แล้วกดให้รอยกาบหอยบริเวณบ่าภาชนะโดยกดเรียง
แถวเป็นแนวนอนขนานไปกับปากภาชนะ ส่วนลายที่กดด้วยหอยโข่งจะใช้ส่วนก้นหอยที่ขดเป็นวง
กดลงบนบริเวณบ่าภาชนะโดยจะกดเป็นแถวในแนวนอนขนานไปกับปากภาชนะเช่นเดียวกัน
(ดูลายเส้นที่ 3)
เนื้อภาชนะ : หยาบและหนา
ผิวภาชนะ : สีดำมีรอยขัดมันบริเวนผิวนอก
รูปทรง : เป็นชามอ่างขนาดกลาง
ความแพร่หลาย : เป็นลายที่ปรากฏทั่วไปในภาชนะประเภทครัวเรือนของชุมชนสมัยทวารวดี
2.2.3 แบบที่ 3 การตกแต่งด้วยลายกดบริเวณบ่าภาชนะเป็นลายแถวจุดประใน
แนวเส้นทแยงมุม (Short diagonal rows impressed pin-prick like dots) อยู่ระหว่างเส้นนูน
คู่ขนาน (Rounded horizontal fillets) ลายแถวจุดประจะเรียงเป็นแถวขนานกันในแนวเส้นทแยง
มุมจากซ้ายไปขวา หรือขวามาซ้าย การทำจุดประนี้จะทำได้โดยใช้กาบหอย (Spondylus) หรือใช้ซี่ไม้
แหลมคมที่ทำเป็นรูปปลายส้อม จุดประนี้มีทั้งขนาดเล็กและใหญ่แล้วแต่อุปกรณ์ที่ใช้กด (ดูรูปที่ 32
ลายเส้นที่ 26 หมายเลข 1)
เนื้อภาชนะ : บางและแกร่ง เนื้อละเอียด ไส้กลางมีสีตั้งแต่สีเทาถึงสีน้ำตาลอ่อน
ผิวภาชนะ : ผิวเรียบ มีสีตั้งแต่สีเหลืองอมแดง สีแดง และสีส้ม
รูปทรง : คงจะเป็นลายประดับภาชนะประเภทไหหรือหม้อขนาดใหญ่
ความแพร่หลาย : เป็นลายที่ปรากฏทั่วไปในภาชนะสมัยทวารวดี
ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
