Page 105 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 105
บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 90
2.2.6 แบบที่ 6 การตกแต่งด้วยการกดเป็นลายต่าง ๆ (Other designs) นอกจาก
อุปกรณ์ต่าง ๆ รวมทั้งการกดด้วยรอยนิ้วมือแล้ว ช่างสมัยทวารวดียังนิยมตกแต่งภาชนะด้วยลายกด
โดยใช้อุปกรณ์ช่วยอีกหลายอย่างที่พบบ่อย ๆ คือการใช้อุปกรณ์ปลายแหลมรูปคล้ายหัวธนูกดเป็นลาย
ต่าง ๆ (ดูลายเส้นที่ 25 หมายเลขที่ 3)
เนื้อภาชนะ : ค่อนข้างหยาบ เนื้อหนาปานกลาง
ผิวภาชนะ : เรียบ มีสีผิวเป็นสีน้ำตาลอ่อนและส้ม
รูปทรง : น่าจะเป็นลายประดับภาชนะประเภทหม้อหรือไหขนาดปานกลาง
ความแพร่หลาย : พบไม่มากนัก ดูเหมือนจะพบจากบริเวณเมืองโบราณบ้านคูเมือง อำเภออินทร์
บุรี จังหวัดสิงห์บุรี
ลายเส้นที่ 24 เศษภาชนะดินเผาตกแต่งด้วยลายกด หมายเลข 2 เป็นสายกดเป็นร่องสั้น ๆ เป็นรูปต่าง ๆ มีทั้งเหลี่ยมและกลม
Decorated sherds: no.2 showing rows of slots impression.
2.3 การตกแต่งด้วยการทาบ (Wrapped paddle technique)
การตกแต่งภาชนะด้วยเทคนิคการทาบด้วยลายเชือกและเครื่องจักสานตลอดทั้งใบ
คือเมื่อขึ้นรูปภาชนะเสร็จแล้วนำไปตกแต่งผิวด้านนอกในขณะที่ภาชนะนั้นยังเปียกอยู่ โดยนำลาย
เชือกหรือลายเครื่องจักสานมาทาบหรือตีลงบนผิวภาชนะด้านนอกเพอให้เกิดลาย การตกแต่งด้วยลาย
ื่
เชือกทาบนั้นจะปรากฏเป็นลายตกแต่งส่วนลำตัวของภาชนะซึ่งส่วนใหญ่จะเริ่มจากส่วนบ่าภาชนะลง
ไปตลอดทั้งใบก็มี (Vertical cord-marking) (ดูลายเส้นที่ 8)
การตกแต่งด้วยลายจักสานก็เช่นเดียวกันจะปรากฏเป็นลายตกแต่งส่วนลำตัว
ของภาชนะซึ่งส่วนใหญ่จะเริ่มจากส่วนบ่าภาชนะลงไปตลอดใบ ซึ่งนอกจากเทคนิคการทาบแล้วลาย
จักสานยังมีเทคนิคใหม่ คือใช้ไม้สลักเป็นลายจักสาน แล้วนำไม้นั้นมาตี (Striking technique) บนผิว
ภาชนะขณะที่ยังเปียกโดยใช้หินดุช่วยดันผนังด้านในของหม้ออีกทีหนึ่ง เพื่อกันไม่ให้หม้อเสียรูปทรง
จะสังเกตได้ว่าหม้อดินเผาของชุมชนทวารวดีคงใช้เทคนิคนี้ เนื่องจากขุดพบหินดุบริเวณแหล่งที่อยู่
อาศัยของชุมชนสมัยทวารวดีทุกแห่ง และเทคนิคนี้ยังคงใช้กันเรื่อยมาจนปัจจุบันในการปั้นหม้อดินเผา
ตามชนบทของไทย
ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
