Page 59 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 59
บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 44
3) หม้อน้ำหรือคนโท (Water pot)
หม้อน้ำแบบนี้พบเป็นจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับแบบหม้อน้ำมีพวย (ดูรูปที่ 12
ลายเส้นที่ 7 หมายเลขที่ 11, 12)
เนื้อภาชนะ : ค่อนข้างละเอียด มีความหนาปานกลาง (ประมาณ 0.5 - 0.8 เซนติเมตร)
ไส้กลางมักเผาไม่สุกโดยจะออกสีเทาเข้มหรือดำ
ผิวภาชนะ : ผิวเรียบ ส่วนใหญ่จะมีผิวสีครีมปนน้ำตาลหรือน้ำตาลอมแดง
การตกแต่ง : มีทั้งแบบผิวเรียบธรรมดาและแบบที่มีการตกแต่งด้วยลายเขียนสี แบบที่มี
ลายเส้นสีมักจะจุ่มสีน้ำสลิปก่อน แล้วเขียนสีบริเวณปาก คอ และบ่าภาชนะโดย
เขียนเป็นเส้นขนานไปกับปากและบ่า เท่าที่พบมักเขียนเป็นเส้นสีขาว (ดูรูปที่ 12)
รูปแบบ : เป็นหม้อทรงกลมแบนมีเชิงเตี้ย ๆ คอสูงปากผายคล้ายปากแจกัน ถ้ามีลายเขียน
สีจะเขียนสีบริเวณขอบปาก คอ และไหล่ภาชนะ
ประโยชน์ใช้สอย : ใช้เป็นหม้อน้ำในชีวิตประจำวัน
ความแพร่หลาย : พบทั่วไปบริเวณเมืองโบราณสมัยทวารวดี แม้ว่าจะพบเป็นจำนวนน้อยกว่าหม้อ
น้ำมีพวยแต่ก็เป็นรูปแบบที่คงอยู่สืบมาจนปัจจุบัน
รูปที่ 12 ส่วนปากของหม้อน้ำ (คนโท) ตกแต่งด้วยลายเขียนสี
พบที่บ้านคูเมือง
Upper part of a water pot from Ban Ku Muang
decorated with painting.
1.4.2 กลุ่มหม้อที่ใช้ในโอกาสพิเศษ ในกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นหม้อขนาดเล็ก มีรูปทรง
ผิดแปลกไปจากหม้อกลุ่มแรก และพบเป็นจำนวนน้อยมีทั้งแบบสมบูรณ์และที่ไม่สมบูรณ์แต่พบ
สันนิษฐานรูปทรงได้ (ดูรูปที่ 13, รูปที่ 14, รูปที่ 15 และลายเส้นที่ 7) กลุ่มนี้ยังแบ่งออกได้เป็นกลุ่มได้
อีก 2 กลุ่มด้วยกัน
ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
