Page 65 - Index Pottery of Dvaravati Period - Professor Emerita Dr.Phasook Indrawooth
P. 65
บทที่ 3 ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี | 50
1.5.1 กลุ่มที่ใช้ในชีวิตประจำวัน กลุ่มนี้ไหเนื้อหยาบ
เนื้อภาชนะ : กลุ่มนี้เนื้อหยาบหนาและแกร่งมีส่วนผสมของทรายมาก
ผิวภาชนะ : ขรุขระ สีผิวออกสีส้มและน้ำตาลไหม้
การตกแต่ง : ส่วนใหญ่ไม่มีการตกแต่ง นอกจากบางใบจะตกแต่งด้วยลายทาบเป็นลายจักสาน
ตลอดใบ (ดูลายเส้นที่ 8 หมายเลขที่ 2)
รูปแบบ : เป็นภาชนะปานกลางถึงขนาดใหญ่เส้นผ่าศูนย์กลางส่วนปากตั้งแต่ 15 - 35
เซนติเมตร ส่วนก้นนั้นมีแบบก้นแบนและก้นมีเชิง (ดูลายเส้นที่ 13)
ประโยชน์ใช้สอย : ใช้เป็นภาชนะในครัวเรือน
ความแพร่หลาย : เป็นรูปแบบภาชนะที่แพร่หลายทั่วไปในแหล่งโบราณคดียุคประวัติศาสตร์
ตอนต้นทั้งในเอเชีย และเอเชียอาคเนย์
1.5.2 กลุ่มที่ใช้ในโอกาสพิเศษ
เนื้อภาชนะ : กลุ่มนี้มีเนื้อละเอียดและค่อนข้างบาง
ผิวภาชนะ : เรียบ สีผิวส่วนใหญ่จะเป็นสีส้มและสีครีม
การตกแต่ง : มีการตกแต่งผิวด้วยการจุ่มน้ำดิน ซึ่งช่วยให้ผิวเรียบเนียนขึ้น แล้วตกแต่งผิวด้าน
นอกด้วยเทคนิคและลวดลายต่าง ๆ ทั้งลายกด ลายขูดขีด ลายทาบ ลายประทับ
ตลอดจนลายเขียนสี (ดูรูปที่ 16 - รูปที่ 33) (ดูรายละเอียดในเรื่อง “เทคนิคและ
ลายตกแต่งภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี” ในตอนต่อไป)
รูปแบบ : เป็นภาชนะทรงกลมคอสูงปากผายส่วนก้นมีทั้งแบบก้นกลม ก้นแบน และก้นมีเชิง
(ดูลายเส้นที่ 13)
ประโยชน์ใช้สอย : เป็นภาชนะที่ใช้ในโอกาสพิเศษหรือกิจพิธีทางศาสนา เนื่องจากมีการตกแต่ง
งดงามเป็นพิเศษโดยเฉพาะไหที่ตกแต่งด้วยลายประทับรอบบ่าหรือลำตัว
ความแพร่หลาย : พบแพร่หลายบริเวณเมืองโบราณสมัยทวารวดีทุกแห่ง สำหรับลวดลายตกแต่ง
ื้
ภาชนะนั้นบางแบบก็สืบต่อเทคนิคและลวดลายมาจากภาชนะพนเมืองเดิมแต่มี
เทคนิคและลวดลายบางแบบรับอิทธิพลจากอินเดียสมัยคุปตะ นั่นคือเทคนิค
การตกแต่งส่วนบ่าหรือลำตัวภาชนะด้วยลายประทับรูปดอกไม้และสัตว์และรูป
บุคคลในอิริยาบถต่าง ๆ (ดูรายละเอียดในเรื่อง “เทคนิคและลวดลายตกแต่ง
ภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี”)
ดรรชนีภาชนะดินเผาสมัยทวารวดี
